De huidige situatie van armoede werd mede veroorzaakt door het conflict tussen het Lichtend Pad en de regeringstroepen. Een ideologie ontaardde in bruut geweld, een regering reageerde kordaat en militair, maar veel te gewelddadig... het hield Ayacucho jarenlang in zijn greep. Ayacucho, wat letterlijk ‘hoek van de doden’ betekent, is een streek met een getekend verleden.

In een landelijke universiteitscampus in Ayacucho richtte professor Abimael Gúzman het Sendero Luminoso op, wat betekent het “Lichtend Pad”. De ideologie kreeg snel aanhang in diverse universiteiten van Ayacucho tot in Lima. De maoïstische ideologie van het ‘Lichtend Pad’ schuwde echter geen geweld. Regeringstroepen reageerden al even gewelddadig, de top van het Lichtend Pad raakte vervreemd van zijn oorspronkelijke ideologie en verviel in een spiraal van brutaal geweld.

Beide partijen werden paranoia voor verraders, spionnen en aanhangers van de andere partij. Mannen werden vermoord, families uitgemoord, getuigen omgebracht, vrouwen en jongens ontvoerd... het geweld ontaardde. In 1992 werd het Lichtend Pad onthoofd bij de aanhouding van Abimael Gúzman in Lima. Langzaam doofde het geweld uit en keerde de vrede terug...

Een waarheidscommissie stelde het Lichtend Pad verantwoordelijk voor terrorisme en aanslagen tegen het regime. De regering is officieus verantwoordelijk voor minstens zoveel doden, maar werd veelal gespaard door de commissie.

Dramatische gevolgen

Een decennium van blind geweld tussen het leger en het Lichtend Pad heeft het departement Ayacucho meer dan 10 jaar verlamd. Vooral de boerenbevolking werd zwaar getroffen. Dorpen werden beroofd, huizen vernield. De boeren vluchtten naar de steden en de akkers werden verlaten. De gevolgen voor de regionale ontwikkeling waren niet te overzien. Vooral de noordelijke provincies, Huanta, La Mar en Huamanga hadden sinds 1982 zwaar te lijden onder het geweld. Ayacucho was tussen 1981 en 1993 het enige departement waar het bevolkingsaantal daalde. Weinig families wisten het dagelijkse geweld ongeschonden door te komen.

Op nationaal niveau kreeg de regering veel krediet voor de aanpak van de guerrilla. In het departement Ayacucho speelden er ook nog andere partijen een belangrijke rol. De rondas campesinos, boerenwachten of zelfverdediginscomités waren een belangrijke factor in het uitschakelen van het Lichtend Pad. De guerrilla werd steeds verder teruggedrongen. In Ayacucho en in het aangrenzende departement Huancavelica waren in 1994 ongeveer 1655 verenigingen van wachters actief, bestaande uit meer dan 66.000 gewapende mannen. Dergelijke organisaties bestaan nog steeds. De boerenwachten kregen echter niet de beloofde vergoedingen na het conflict en hebben eigen illegale dorpen en wijken opgericht, juist buiten Ayacucho-stad.

Na het vallen van het Lichtend Pad werd er massaal internationale en nationale hulp aangeboden. Deze hulp werd echter niet steeds efficiënt aangewend. Meer dan 10 jaar later is de vrede en veiligheid quasi volledig teruggekeerd, mensen beginnen met mondjesmaat over het conflict te spreken maar op het vlak van ontwikkeling is er nog een lange weg af te leggen. De boeren in de dorpen blijven het moeilijk hebben de touwtjes aan elkaar te knopen, hun productie te verbeteren en hun producten op de markt te krijgen. n deze context intervenieert Solid met projecten die op een duurzame manier kunnen bijdragen aan een proces van pacificatie op sociaal-economisch vlak en aan het verhogen van de regionale ontwikkeling.